Zeytinde Halkalı Leke Hastalığı (Fusicladium oleagineum)

Etmen: Fusicladium oleagineum (Syn: Cycloconium oleaginum )

Uluslararası yaygın isimleri:

Türkçe: Zeytinde Halkalı leke
English: leaf spot of olive , peacock spot of olive 
French: oeil de paon des feuilles de l’olivier , tavelure de l’olivier 
German: Pfauenaugenkrankheit: Olive 
Spanish: caida de las hojas , repilo de las hojas, Repilo del olivo

Taksonomisi:

Kingdom: Fungi 
     Phylum: Ascomycota 
          Subphylum: Pezizomycotina 
               Class: Dothideomycetes 
                     Subclass: Pleosporomycetidae 
                          Order: Pleosporales 
                               Family: Venturiaceae 
                                    Genus: Acantharia 
                                         Genus: Fusicladium (anamorphic genus) 
                                              Species: Fusicladium oleagineum 

Nasıl bir hastalıktır ?

Ülkemizde Marmara, Ege, Akdeniz bölgelerinde zararlı olan fungus ile savaş için gerekli önlemler alınmadığından hastalık zararı yıldan yıla artmaktadır. Genellikle bütün zeytin çeşitlerini enfekte edebilen fungus farklı zeytin çeşitlerinde aynı derecede zararlı olmaz. Zeytin yapraklarında zararlı olan fungus yaprağın kutikalasında misel şeklinde gelişir. Burada oluşturduğu enzimatik reaksiyonlarda yaprak epidermisindeki hücrelerde metabolit bozukluklar meydana getirerek yaprağın hayati faaliyetlerini engeller. Genel olarak 20 – 24 ay arasında canlılığını koruyan zeytin yaprakları enfeksiyondan sonra 4 – 8 ay içerisinde dökülür. Yaprakların erken dökülmesi nedeniyle ağaçlarda genel bir zayıflık ve bunun sonucu üründe büyük noksanlık görülür.

Nasıl bir fungustur ?

Enfekteli yapraklarda misellerin kutikulayı yırtıp üreme organlarını meydana getirmesiyle toplu iğne başından 5 mm (bazen 1cm) büyüklüğe kadar siyahımsı gri renkte yuvarlak lekeler oluşur. Lekelerin keneralarında koyu renkli bir halka (siyahtan koyu kahverengiye kadar) ortasında daha çaık bir kısım mevcuttur. Bu nedenle “Halkalı leke” hastalığı olarak isimlendirilmiştir. Lekelerde çok sayıda konidiler bulunur. Fungusun kışı geçirmek için perfekt bir formu yoktur. Yapılan araştırmalarda konidilerin yalnız yağmur ile konioforlardan koptuğu ve enfeksiyonların yağmurla meydana geldiğini, hastalığın kısa mesafelerde yalnız hastalıklı ağaçlardan yayıldığı saptanmıştır. Hastalığın gelişmesi için en uygun sıcaklık 16 – 20 oC’ dir. 9oC’nin altında ve 30oC’nin üzerinde gelişme. İnkubasyon periyodu 30 – 60 gün (1 – 3 ay) arasında değişir. İnkubasyon süresinin uzun olması fungusun gelişmesi için uygun olmayan dönemleri yapraklarda latent dönemde geçirmesindendir.

Genellikle fungus kışın çok soğuk ve yazın çok sıcak dönemlerini latent dönemlerde geçirir. Marmara bölgesinde kış aylarındaki latent dönem daha uzun yaz aylarındaki daha kısadır. Akdeniz bölgesinde ise kış aylarındaki latent dönem kısa, yaz aylarındaki daha uzundur. Kimyasal kontrollerle bu dönemlerin bilinmesi kadar ilkbahar ve sonbahar mevsiminde meydana gelen enfeksiyon şiddetlerinin bilinmesi de önemlidir. Ege bölgesinde halkalı leke fungusun sporulasyonunun  Mart – Haziran ayları arası olduğunu, spor uçuşlarının ilkbaharda maksimuma ulaştığı ayın Nisan ayı olduğu, hastalık etmeninin sonbaharda başta yağış olmak üzere sıcaklık ve orantılı neme bağlı olarak ilkbahara oranla oldukça düşük seviyede bir spor uçuşu gösterdiğini böylece Ege bölgesi için ilkbahar enfeksiyonlarının sonbahardan daha önemli olduğu saptanmıştır.

Fungus ağaç üzerinde çeşitli nedenlerle kuruyan dalcıklar ve yapraklarda yaz boyunca görülen iri lekeli yapraklarda bir  yıldan diğerine geçer. Yere düşen hastalıklı yaprakların enfeksiyon yetenekleri yok denecek kadar azdır.

 

Hastalıkla Mücadele:

Latent dönemlerin dışında spor uçuşları ile birlikte enfeksiyonlar meydana gelir. Kimyasal kotrole spor uçuşlarından önce koruyucu ilaçlama ile başlamak gereklidir. Bu nedenle latent dönem bitiminden hemen önce bordo bulamacı  veya bakır oksitli  preparatlardan biri ile yapılacak ilaçlama ağaç üzerindeki enfeksiyon kaynaklarının kaldırılması yönünden çok önemlidir. Bu ilaçlamayı takiben fungus latent döneme girmeden biraz öncesine kadar enfeksiyonların fazla hangi mevsimde meydana geliyorsa o mevsimde bir veya iki ilaçlama daha yapılmalıdır.    

Marmara bölgesi zeytinliklerinde birinci ilaçlama Ekimin ilk yarısında, ikinci ilaçlama Nisan’ın ilk yarısında yapılmalıdır. Akdeniz bölgesinde Kasım ve Aralık ayında birinci ilaçlama, Mart ayının ilk yarısında ikinci ilaçlama, Nisan ayının ilk yarısında üçüncü ilaçlama yapılmalıdır. Ege bölgesinde birinci ilaçlama zeytinler sürgün vermeden önce şubat ayında, ikinci ilaçlama zeytin ağaçları çiçek açmadan önce Nisan ayında uygulanır.

Birinci ilaçlamada %1.5’luk bordo bulamacı ve %0.4’lük bakıroksit 50, 2.ve 3. İlaçlamada bordo bulamacı %1’lik olarak hazır bakırlı ilaçlar ise birinci ilaçlamada verilen dozda kullanılır.

Bordo bulamacı ve bakırlı ilaçlar yerine %0.3 oranında organik ilaçlardan biri de kullanabilir. Azole grubu ilaçlar yani ergestrol biyosentezini engelleyen ilaçlar kullanılır. Bunlar curativ ve eradikativ etkili ilaçlardır.

Hastalık hakkında tanımlayıcı fotoğraflar

The requested photo source cannot be loaded at this time. <

Yazılarımızdan haberdar olmak için
Abone olmak istermisin ?

Kaliteli yazılarımız ve fotoğraflarımızdan ilk sizin haberiniz olsun !

Bitki koruma ailesine katıldığınız için teşekkür ederiz.

Bir şeyler yanlış gitti sanırım 🙁

Yorumlarınız & Sorularınız

Bize ulaşın

Tavsiyeleriniz, hatalarımız, beğenileriniz, şikayetleriniz, teşekkürleriniz, sorularınız kısacası her şey için biz burdayız...

Aramak istediğiniz kelimeyi yazıp "enter" tuşuna basın

Yazılarımızdan haberdar olmak için
Abone olmak istermisin ?

Kaliteli yazılarımız ve fotoğraflarımızdan ilk sizin haberiniz olsun !

Bitki koruma ailesine katıldığınız için teşekkür ederiz.

Bir şeyler yanlış gitti sanırım :(